Venezuela’da Gerilim: Maduro Kaçırıldı, Dünya Ekonominin Nabzı Artıyor
Dünyanın gözü kulağı şu anda Venezuela’da. Bir süredir ABD ile olan sürtüşmeler ve ambargo ile gündemde olan Venezuela şimdi ABD’nin Başkan Nicolas Maduro’yu kaçırması sonucu dünyanın gündemine oturmuş durumda. Venezuela söz konusu olduğunda ekonomik açıdan tabii ki petrol ilk olarak akla geliyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş, sadece Çin’e giden Venezuela petrollerinin uluslararası piyasalara sürüleceği gerekçesiyle daha da düştü. Brent türü petrol 60 dolara kadar indi. Ülkenin altın ve kripto para varlığı da piyasalar üzerinde etkili oluyor. Son gelişmeler, ülkenin ekonomisini olumsuz etkilemeye başladı. Peki, Türkiye’nin Venezuela ile olan dış ticareti ne durumda ve gelişmeler Türkiye ekonomisini olumsuz etkileyebilir mi?
Venezuela Ekonomisi ve Yeraltı Rezervleri
Venezuela’nın 26 milyonluk nüfusa sahip olduğu ve IMF tahminlerine göre 2025 sonunda 82,8 milyar dolarlık GSYİH’ye ve 3 bin 103 dolar kişi başı gelire sahip olduğu biliniyor. Ülkenin faiz oranı yüzde 58, enflasyon oranı ise yüzde 172 ile dünyanın en yükseği. Ekonomisi petrole dayalı olan Venezuela’da petrolün toplam ekonomi içindeki payı yüzde 14,2, ihracattaki payı ise yüzde 85-95 arasında. Ancak gerekli yatırımların yapılamaması nedeniyle petrol üretimi artırılamıyor. 2013 yılında yıllık petrol üretimi 76,21 milyon tondan, 2023 yılında 27,3 milyon tona geriledi. Ülkenin döviz rezervi 10,7 milyar dolar iken dış borç 200 milyar dolara ulaştı.
Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı nota göre Venezuela’nın yaklaşık 15 trilyon dolar değerinde yeraltı kaynağı olduğu tahmin ediliyor. Ülkenin en büyük petrol rezervine sahip olduğu ve dünyanın en büyük yedinci doğal gaz rezervine sahip olduğu biliniyor. Ayrıca ülkenin doğalgaz varlığı 5,7 trilyon m3, petrokok üretimi 806 milyon ton, altın rezervi 2 milyon ton, demir cevheri 2.236 ton, boksit 15 milyar ton, bakır 321 milyon ton, koltan, elmas, uranyum ve çinko gibi rezervlere sahip olduğu belirtiliyor.
Venezuela-Türkiye Ticaret İlişkisi
Venezuela’nın 2008’de 88 milyar dolarlık rekor ihracatları, 2021’de ABD ile ilişkilerin gerilmesi sonucu 4.8 milyar dolara kadar geriledi. Aynı şekilde 2012’de 67 milyar dolarlık ithalat, 2020’de 5.5 milyar dolara kadar düştü. Türkiye ile Venezuela arasındaki dış ticaret hacmi 18-20 milyar dolar arasında seyrediyor. 2024’te ise bu rakam 650 milyon dolara ulaştı. Türkiye’nin Venezuela’ya ihracatı 293 milyon dolar iken ithalatı ise 357 milyon dolara denk geliyor.
2025’in aralık ayı verilerine göre Venezuela ile Türkiye arasındaki dış ticaret hacmi 403 milyon dolar civarında. 2018’de ise Türkiye’nin Venezuela’ya 901 milyon dolarlık altın ihraç ettiği biliniyor. Türkiye, Venezuela’dan hurda alüminyum, tütün ve kömür ithalatı yaparken makarna, buğday unu, yağ, havlu ve bebek bezi gibi ürünleri de ihraç ediyor. Rakamlar, Venezuela’daki gelişmelerin Türkiye’nin dış ticaretini önemli ölçüde etkilemeyeceğini gösteriyor.
